eduroom.az

Son xəbərlər

ALMAS İLDIRIMIN " ƏSİR AZƏRBAYCANIM" şeirinin təhlili

Azərbaycan dili 1 253

ALMAS İLDIRIMIN " ƏSİR AZƏRBAYCANIM" şeirinin təhlili


ALMAS İLDIRIMIN " ƏSİR AZƏRBAYCANIM" şeirinin təhlili:

♦️ Vətən mövzusundadır.
♦️ İDEYASI: azadlığa səsləməkdir.
♦️ DİLİ: axıcı və ahəngdardır.
♦️ ƏSAS PROBLEM: vətəndən kənarda yaşamaq məcburiyyəti.
♦️ Azadlıq ideyalarının carçısı olan şair təqiblərə məruz qalır, vətənindən sürgün edilir.
♦️ Şeir beşlik şəklindədir.
♦️ Rədifdən istifadə edilmişdir.
♦️ Şeirin misralarının daxili bölgüsü 4-4-3 dür.
♦️ Şeirin birinci misrasında epitet, inversiya, bədii sualdan istifadə olunmuşdur.
♦️ Lirik qəhrəmanın kədərinin başlıca səbəbi vətənin yadlar tərəfindən işğal olunması, vətən övladlarının ,vətən övladlarının öz doğma yurdlarından uzaq düşməsi.
♦️ " Əsir Azərbaycanım" şeirinin məzmunu ilə bağlı səsləşə bilən atalar sözləri: Dünyada Vətəndən əziz nə var? Ana kimi yar olmaz, Vətən kimi diyar. Bu dünyada şirin şey bir anadır, bir Vətən.
♦️ Əsərdə Azərbaycana məxsus yer adlarının - Ağrıdağ, Mil, Muğan, Bakının adları çəkilir.
♦️Bütövlükdə Almas İldırım poeziyasının mayasının iztirab, kədər və dərd­­dən yoğrulduğu aşkar duyulmaqdadır. Bu, bir yandan mü­ha­cir­liyin, Vətənə əl yetməzliyinin doğurduğu hiss, qarşı tərəfdən isə məmləkətin əsir, kölə həyatının gətirmiş olduğu acı, çəkilməz kədər duyğusudur.
♦️İyirminci yüzil Azərbaycan poeziyasının təkrarsız nümunələrindən biri olan «Əsir Azərbaycanım» şeiri bu çaları canlı şəkildə əks etdirir:


Nerdə məni gül qoynunda doğuran,
Хəmirimi göz yaşıyla yoğuran,
Beşiyimdə, layla balam, çağıran…
Azərbaycan, mənim baхtsız anam oy!
Neçə bir yıl həsrətinlə yanam oy!..

♦️Məlum olduğu kimi, milli ədəbiyyatımızda Azərbaycan möv­zusunda çoхlu sayda şeirlər yazılmışdır. Lakin onların heç biri Almas İldırımın «Əsir Azərbaycanım» şeiri qədər insanın ruhuna, varlığına işləmir, bu şeir qədər hissləri, duyğuları ehtizaza gətirmir.
♦️ «Əsir Azərbaycanım» yağılara tərk edilmiş, yaraları qan verən Vətən haqqında sadəcə şeir parçası deyil, Vətənin dərdlərinə oхunmuş ağıdır, epitafiyadır. Məhz bu səbəbdən şeirin yalnız bədii dü­şüncə örnəyi kimi dəyərləndirilməsi doğru deyildir.

Könlümə tək Kəbə yapdım səni mən,
Sənsiz neyləm qürbət eldə günü mən,
Sənsiz neyləm Allahı mən, dini mən,
Azərbaycan, mənim tacım, taхtım oy!
Oyanmazmı kor olası baхtım oy?!

♦️«Əsir Azərbaycanım» şairin boğulan qə­zə­bin­dən, kükrəyən ehtirasından, əbədi yurd həsrətindən doğ­du­ğu üçün bu qədər təsirlidir.
♦️Şeirin sətirləri arasından bir tərəfdən Vətən həsrətinin ağrı və əzabları boylanmaqda, qarşı tərəfdən yurdumuzun başına gətirilən olmazın müsibətlərin acı, kədərli, ürək parçalayan fəryadı duyulmaq­dadır.
Sinifdən Xaric



Şərh yaz

Şərh yaz